Sabtu, 12 Agustus 2017

CERITA RAKYAT : Legenda Batu Kuwung



Legenda Batu Kuwung


Dhikik tau urip sawong saudagar sugih raya sing nduweni hubungan erat banget karo kekuwasan sultan haji. Anak saka sultan ageng tirtayasa. Amarga kecedhakane kesebut, sang saudagar mbisa hak monopoli dagangan beras lan lada saka lampung. Ora ayal, upadine pun maju pesat.
Harnpir kabeh lemah pertanian neng desa-desa sing nyedhak karo panggon tinggal sang saudagar dadi duwene. La tuku lemah-lemah kesebut saka para petani karo rega sing cendhek. Biasanva sakwise petani-petani kesebut ora bisa meneh mernbayar utang karo kembang sing nduwe anak-pinak lan wis entek tiba tempo marang sang saudagar.
Kajaba kuwi, sang saudagar diangkat dadi sawong endhas desa neng ternpat tinggale. Ning dheweke menyalahgunakan kekuwasan sing diwenehna karo njupuk pajeg sing luwih dhuwur saka tarif sing dikudokake. Amarga kesugihan saka kekuwasane kuwi, dheweke dadi wong sing sombong banget lan seringkali bertindak sewenang-sewenang.
Sang saudagar uga kikir banget. Yen ana wong, liya tertimpa musibah lan mbutuhake tulungan, dheweke padha pisan ora arep menehake bantuan. Bahkan saking pelitnya, dheweke ora arep rabi sanajan umurnya wis nduwe endhas papat. Kanggone. Rabi lan nduweni anak yaiku mubarang pemborosan.
La urip bermewah-mewahan, lagekne wong-wong teparo dirundung kemiskinan, dadine beralasan banget, nek hampir kabeh para warga desa membencinya. Kanggo melindungi banda lan nyawanya wae, dheweke ngingu beberapa wong pengawal pribadi.
Syahdan, mubarang dina neng desa panggon tinggal sang saudagar sugih raya kuwi, liwata sawong sakti sing ngremeng dadi sawong pengemis ngelih karo sikil pincang. Sadurunge, wong sakti iki wis ngerti ngenani perangai ala sang saudagar, diamargakne selakake dheweke wis dadi obrolan rutin para warga, neng pasar utawa neng warung-warung kopi. La teka pengen menehi piwulang lan ngelingna sang saudagar sing sombong lan kikir kesebut.
Mula, si pengemis nduwe sikil pincang sing ora liya yaiku sawong sakti kuwi mampir memoni sang saudagar neng omahe sing gedhe lan mewah. Si pengemis nglorke pangarahe memoni sang saudagar kanggo njaluk sethithik panganan pengganjal weteng lan sethithik kesugihan dadi modal upadi.
Ning sang saudagar nyat kikir banget. Dudune menehi, dheweke nyalah nyikil-nyikil si pengemis nduwe sikil pincang.
“hal pengemis hina, apa kok pikir kesugihan sing dakduweni saiki iki tiba ngono wae saka langit, heh?! Enak wae kok njejaluk marangku, dasar panglumuh!” Hardik sang saudagar seraya nyurung awak si pengemis nduwe sikil pincang, nganti tiba tersungkur ngambung lemah.
Mbisa payon mangkono, si pengemis nduwe sikil pincang pun murka. La manti-wanti menawa sang saudagar arep mbisakne balasan sing setimpal dhuwur gawene.
“hai saudagar sing sombong lan kikir, kok pun kudu rumangsakne ebo ngelih lan rekasane aku!” Ujar si pengemis nduwe sikil pincang. Sakwise celathu mangkana, cepet si pengemis nduwe sikil pincang raib saka pandangan mata. Ndeleng kedaden kesebut sang saudagar kaget dudu dolan.
Bener wae. Esok dina pas sang saudagar tangi saka turu, dheweke ora bisa ngobahake kapindho sikile. Karo sakuwat tenaga dheweke ngupadi ngobahake sikile, ning tetap wae ora bisa. Sang saudagar pun panik. La bertenak-bengok histeris. Para pengawal pribadinya cepet neka krungu bengokan sang saudagar kesebut.
Dadia sang saudagar rekasa kelumpuhan nang kapindho sikile. La ngongkonke marang pengawal pribadinya nggoleki tabib-tabib sakti kanggo nambani sikile sing lumpuh. Dheweke ngujarke imbalan sing dhuwur banget kanggo slapa wae sing bisa marekne dheweke.
Ning, senajan wis akeh tabib ngupadi nambani, ora sijia sing kedadeyan. Mulakna dheweke pun ngujar arep menehake separo saka banda kesugihane kanggo sapa wae sing bisa marekne dheweke saka kelumpuhan.
Si pengemis nduwe sikil pincang krungu ujar kesebut. Mula dheweke pun teka memoni sang saudagar lan nggamblangna apa sing sabenere dadi amerga kelumpuhan sikil sang saudagar.
“kabeh iki yaiku ganjalan dhuwur sifatmu sing kikir lan sombong. Ben sikilmu mari saka kelumpuhan kok kudu nglakoni telu hal. Pisan, kok kudu bisa ngowahi sifat sombong lan kikirmu kuwi.
Kapindho, kok kudu lunga menyang sikil gunung karang lan goleka siji watu cekung. Nuli bertapalah kok sajrone pitu dina pitu bengi neng dhuwur watu cekung kesebut, tanpa pangan lan ombe. Lan eling, apaa sing arep kedadean aja nganti kok murungna pertapaan sing kok dalani.
Ketelu, yen sikilmu wis mari sabaene, kok kudu ngebaki ujarmu kanggo merelakan separo saka banda kesugihan kesebut marang wong-wong miskin neng panggon tinggalmu ”. Sakwise celathu mangkana, meneh-meneh si pengemis nduwe sikil pincang kesebut raib ngono wae saka pandangan mata. Sang saudagar pun eling menawa si pengemis nduwe sikil pincang kesebut dudu wong sembarangan.
Banjur mangkata sang saudagar karo nggunakne tandu sing digotong saka loro wong pengawal pribadinya, menuju menyang sikil gunung gunung karang. Sakwise ndina-dina nglakoke dalan ngliwati dalan setapak sing kepung semak belukar lan pamitan sing lebat, akhire sang saudagar tiba neng sikil gunung karang lan ndeleng siji watu cekung sing dipangarah si pengemis nduwe sikil pincang.
Amarga dalan sing melelahkan banget lan dilakoke tanpa leren, kapindho wong pengawal pribadi sang saudagar tiba semaput. Padahal watu cekung kesebut tinggal beberapa puluh jangkah meneh antarane.
Kepeksa, rekasa-rekasa sang saudagar merayap neng lemah kanggo mencapai watu cekung kesebut. Nuli dheweke pun cepet bertapa neng dhuwure. Sajrone pitu dina pitu bengi dheweke nguwawa rasa ngelih lan ngelak amarga ora pangan lan ombe, uga nguwawa saka ngrupa-rupa godaan liyane, kaya binatang-binatang liar lan makhluk-makhluk lembut sing teka mekewuhi.
Nang dina paling akhir pertapaan, keajaiban pun kedadean. Saka puser watu cekung kesebut menyemburlah mata banyu panas. Sang saudagar misi tapanya, nuli nyepet adus karo mata banyu panas saka watu cekung kesebut. Keajaiban kedadean meneh, kapindho sikile sing semula lumpuh saiki bisa dheweke obahake bali.
Kaya ujare semula, mula sang saudagar nganggo-kanggoke separo saka banda kesugihane marang wong-wong miskin neng sekitar panggon tinggale. Para petani neng desane diwenehna lemah pertanian sendin kanggo digarap. La uga banjur rabeni sawong prawan ayu anak sawong petani miskin, sing nggeret atine. Para warga desa pun ora meneh membencinya, dheweke banjur dikenal dadi sawong saudagar sing dermawan.
Yen ana wong merdhayoh menyang rurnahnya, sang saudagar ping kerep nyritani, perihal keajaiban mata banyu panas watu cekung neng sikil gunung karang sing bisa marekake kelumpuhan sikile. Alon laun cerito saka cangkem menyang cangkem kuwia kesebar amba. Akeh wong sing kegeret kanggo nekanane. Konon, beberapa macam lelara liya bisa mari yen adus karo mata banyu panas watu cekung kesebut.
Saiki, wong-wong ngenale dadi objek wisata mata banyu panas “watu kuwung” (sing nduwe arti watu cekung). Objek wisata sing durung dikelola sacara profesional iki, mlebu menjero wilayah kecamatan padarincang, ciomas, berlatar buri sikil gunung karang.

Jumat, 04 Agustus 2017

Cerita Rakyat Sumatra Utara : Legenda Danau Toba dalam Bahasa Jawa



LEGENDA DANAU TOBA

Legenda saka Sumatera lor
Neng siji desa neng wilayah Sumatera, urip sawong petani. Dheweke sawong petani sing sregep tandhang gawe mbasi palemahan pertaniannya ora amba. Dheweke bisa nyukupi kebutuhane saka pakoleh kerjane sing ora kenal lelah. Sabenere umure wis cukup kanggo rabi, ning dheweke tetap mileh urip dhewen. Neng mubarang esuk dina sing cerah, petani kuwi memancing iwak neng kali. “muga-muga dina iki aku mbisa iwak sing gedhe,” gumam petani kesebut jero ati. Beberapa wektu sakwise kailnya dilemparkan, kailnya kedelok bergoyang-goyang. Dheweke cepet nggeret kailnya. Petani kuwi bersorak kegirangan sakwise mbisa seekor iwak cukup gedhe.
Dheweke takjub ndeleng werna sisik iwak sing becik. Sisik iwak kuwi arupa kuning emas kabang-abangan. Kapindho matane bulat lan menonjol memancarkan kilatan sing menakjubkan. “tunggu, aku aja dipangan! Aku arep gelem ngancani kowe nek kok ora dadi makan aku.” Petani kesebut kaget krungu suwara saka iwak kuwi. Amarga kekagetane, iwak sing ditangkepe tiba menyang lemah. Banjur ora pira suwe, iwak kuwi ngowah wujud dadi sawong prawan sing ayu jelita. “Bermimpikah aku?,” gumam petani.
“aja wedi pak, aku uga manusia kaya kowe. Aku ngutang banget budi nangmu amarga wis nylametake aku saka tumakne Dewata,” tembung prawan kuwi. “jenengku Puteri, aku ora kabotan kanggo dadi bojomu ,” tembung prawan kuwi seolah mendesak. Petani kuwia mengangguk. Mula dadia dekne kabeh dadi bojo bojo. Ning, ana siji ujar sing wis disepakati, yaiku dekne kabeh ora oleh nyeritoke menawa asal-usul Puteri saka seekor iwak. Nek ujar kuwi dilanggar mula arep kedadean petaka dahsyat.
Sakwise nganti neng desane, gemparlah para warga desa ndeleng prawan ayu jelita bareng petani kesebut. “dheweke bokmenawa bidadari sing mudhun saka langit,” gumam dekne kabeh. Petani rumangsa bahagia banget lan tenteram. Dadi bojo sing becik, dheweke terus tandhang gawe kanggo nggoleki nafkah karo mengolah sawah lan tegale karo tlaten lan ulet. Amarga ketlatenan lan keuletannya, petani kuwi urip tanpa kekurangan jero uripe. Akeh wong iri, lan dekne kabeh nyebarke kiran ala sing bisa nibakne kekedadeyanan upadi petani. “aku ngerti Petani kuwi mesti ngingu makhluk lembut! ” tembung seseorang marang kancane. Hal kuwi nganti menyang kuping Petani lan Puteri. Ning dekne kabeh ora rumangsa tersinggung, bahkan tambah sregep tandhang gawe.
Sataun banjur, kebahagiaan Petan lan bojo nambah, amarga bojo Petani bayen sawong bayi lanang. Dheweke diwenehi jeneng Putera. Kebahagiaan dekne kabeh ora nggawe dekne kabeh lali awak. Putera tuwuh dadi sawong anak sing waras lan kuwat. Dheweke dadi anak legi ning radha mbeling. Dheweke nduweni siji kebiyasan sing nggawe heran kapindho wong tuwane, yaiku sanuli rumangsa ngelih. Panganan sing sakudune dipangan nelu bisa dipangane dhewe.
Suwe kesuwen, Putera sanuli nggawe jengkel bapake. Nek dikongkon ngewangi pagawean wong tuwa, dheweke sanuli menolak. Bojo Petani sanuli ngelingna Petani ben nyabar dhuwur ulah anak dekne kabeh. “ya, aku arep nyabar, walau kepriyea dheweke kuwi anak awake dhewe!” Tembung Petani marang bojone. “Syukurlah, kanda mikiran mangkono. Kanda nyat sawong bojo lan bapak sing becik,” puji Puteri marang bojone.
Nyat tembung wong, kesabaran kuwi ana watese. Hal iki dialami saka Petani kuwi. Nang mubarang dina, Putera mbisa tugas ngiringaken panganan lan wedang menyang sawah neng endi bapake lagi tandhang gawe. Ning Putera ora ngebaki tugase. Petani nunggu ketekan anake, karo nguwawa ngelak lan ngelih. Dheweke teras mulih menyang omah. Neng deloke Putera lagi dolanan bola. Petani dadi nesu karo menjewer kuping anake. “anak ora tau diuntung ! Ora ngerti awak ! Dasar anak iwak !,” umpat si Petani tanpa eling wis mengucapkan tembung pantangan kuwi.
Sakwise petani mengucapkan tembung-turene, saknalika kuwi uga anak lan bojone ilang lenyap. Tanpa bekas lan jejak. Saka bekas injakan sikile, dumadakan menyemburlah banyu sing deras banget lan tambah deras. Desa Petani lan desa sekitarnya terendam kabeh. Banyu meluap dhuwur banget lan amba dadine mbentuk siji telaga. Lan akhire mbentuk siji tlaga. Tlaga kuwi akhire dikenal karo jeneng tlaga Toba. Lagekne pulau cilik neng tengahe dikenal karo jeneng Pulau Samosir.

Materi Ilmu Pengetahuan Alam : Ciri-ciri Khusus Hewan dan Tumbuhan


CIRI-CIRI KHUSUS HEWAN DAN TUMBUHAN

CIRI KHUSUS HEWAN

Semut







Semut memiliki ciri khusus pada dua antene di kepalanya, dengan antene tersebut semut dapat menyentuh, membau dan merasakan getaran bunyi. Sedangkan mulut pada semut dipergunakan untuk mengecap. Semut berkomunikasi dengan semut lain dengan antenanya. Semut juga dapat mengeluarkan bau khusus untuk menyatakan bahaya atau letakan dimana terdapat makanan.

Ikan Lele









Ciri Khusus Ikan Lele
1.      Terdapat Misai
Misai ini terdapat pada anggota bagian kepala lele, tepatnya di bibir dengan jumlah keseluruhan ada 8 buah misai. Baik bibir atas maupun bibir bawah.
Fingsi dari misai ini tak lain untuk mencari dan menemukan mangsanya. Kata lain sebagai alat peraba yang memang terdapat alat pengecap, sehingga walaupun di dalam dasar dan bersembunyi sekalipun tetap akan tercium.
2.      Memiliki Kulit Licin
Ciri khusus ikan lele ini berkulit licin, alias tidak bersisik sekaligus berlendir. Fungsi tubuh licin pada lele ini memudahkan untuk bergerak di atas tanah.
Khusus bagi Anda yang pernah menangkap lele di daratan, pastinya dengan jelas dapat membuktikannya sendiri. Warna tubuhnya akan berubah menjadi hitam putih ketika terkena sinar matahari.
3.      Mempunyai 7 Sirip
Ciri khusus ikan lele selanjutnya terdapat pada bagian punggung, dubur, dan ekor. yaitu beberapa sirip yang saling berpasangan. Fungsi sirip ini sebagai alat untuk membantu lele berenang.
4.      Memiliki 2 Sirip Besar di Bagian Dada
Ciri khusus ikan lele inilah yang menjadi perbincangan publik. Nama lain sirip ini adalah patil yang mana memiliki racun yang dapat membuat kulit Anda terasa sakit berat.
Fungsi sirip dada ini sebagai tameng atau senjata jika ada ikan lain yang membahayakan dan juga untuk membantu ikan lele bergerak berenang. 
5.      Ciri Khusus Ikan lele - Memiliki Organ Labyrinth
Ini juga menjadi salah satu ciri khusus ikan lele dapat bertahan hidup lama dalam kondisi air yang minim akan oksigen terutama di dalam lumpur.
Selain itu, ikan lele juga dapat bertahan beberapa jam di daratan oleh organ arborescent atau insang tambahan. 
6.      Mempunyai bentuk Mulut yang Panjang

Kucing












Ciri khusus pada kucing. Kucing memiliki mata yang dapat menyala saat terkena cahaya pada malam hari. Kucing bergigi taring tajam karena pemakan daging. Kucing memiliki cakar yang tajam dan kuat untuk menangkap dan membunuh mangsanya. Kucing memiliki alat keseimbangan yang terdapat di dalam daun telinganya, sehingga jika jatuh dari ketinggian kucing tetap dapat mendarat dengan cara berdiri.

Kelelawar








Ciri khusus pada kelelawar. Kelelawar memiliki indra pembau dan pendengar yang tajam. Dengan penggabungan keduanya, kelelawar dapat menemukan makanan. Kelelawar dapat menentukan arah terbang dan menghindari tabrakan. Kelelawan hewan yang mencari makannannya pada malam hari. Kelelawar juga memiliki kemampuan ekolokasi, dengan suara ultrasonic yang dikeluarkannya saat terbang, ia dapat menentukan dimana letak mangsanya, dan menghindari bertabrakan dengan benda lain

Gajah

 

 

 

 

Ciri-ciri Khusus Gajah dan Fungsinya

Gajah mempunyai beberapa ciri-ciri khusus dengan yang paling mencolok adalah
1.    Memiliki belalai atau proboscis yang berfungsi untuk banyak ha terutama dipakai untuk bernapas, untuk menghisap air dan untuk mengambil benda. 
2.   Memiliki gading yang berfungsi sebagai senjata serta merupakan alat untuk memindahkan benda atau menggali. 3.      Memiliki Daun telinga yang besar yang berfungsi membantu mengatur suhu tubuh mereka. Pada Gajah Afrika terdapat telinga yang lebih besar dan punggung yang cekung, sedangkan telinga gajah Asia lebih kecil serta punggungnya cembung.
4.     Merupakan hewan herbivora yang memakan berbagai tumbuhan seperti rumput, kuncup, buah-buahan, daun, akar serta kulit kayu.


CIRI KHUSUS TUMBUHAN

Talas









Ciri khusus talas
·     Talas merupakan tanaman pangan (penghasil umbi) berupa herba menahun,termasuk dalam suku talas-talasan (Araceae), berperawakan tegak, populer ditanam terutama di wilayah Indonesia bagian barat.
·    Daun talas berbentuk perisai yang besar. Permukaan daunnya ditumbuhi rambut-rambut halus yang menjadikannya kedap air karena air akan mengalir langsung meninggalkan permukaan daun. Dapat digunakan sebagai pelindung kepala bila hujan. Daunnya juga sebagai pakan ikan gurame. Daun talas dapat dipakai sebagai pembungkus. Daun talas juga dapat dimakan dan dijadikan pembungkus makanan yang dikenal sebagai buntil.
·         Umbi talas dapat diolah dengan dikukus, direbus, atau digoreng setelah dipotong-potong kecil.
·         Daun, sisa umbi dan kulit umbi dapat dimanfaatkan sebagai pakan ternak dan ikan secara langsung maupun setelah difermentasi

Eceng gondok 









Cirri Khusus Eceng gondok
·         Termasuk tumbuhan hydrophyta.
·        Mempunyai tangkai daun yang menggelembung(berongga), yang berfungsi untuk mengapung di permukaan air.

Bunga Rafflesia 








Ciri Khusus Bunga Rafflesia 
·         Merupakan tumbuhan parasit  (pada akar tanaman menjalar) yaitu tunbuhan yang hidup dengan mengambil zat makanan dari tanaman inangnya.
·      Mengeluarkan bau busuk atau bau bangkai dan memiliki bagian yang dapat memantulkan cahaya, untuk memikat dan memandu lalat.Dengan datangnya lalat maka proses penyerbukan dapat berlangsung, sehingga bunga raflesia dapat berkembangbiak.

Putri malu (Mimosa pudica)








Ciri Khusus Putri Malu 
·         Tanaman perdu pendek anggota suku polong-polongan.
·    Daun-daunnya yang dapat secara cepat menutup/”layu” dengan sendirinya saat disentuh,ditiup, atau dipanaskan yang bersifat sementara karena setelah beberapa menit keadaannya akan pulih seperti semula. ini disebabkan oleh terjadinya perubahan tekanan turgor pada tulang daun. Rangsang tersebut juga bisa dirasakan daun lain yang tidak ikut tersentuh.Gerak ini disebut seismonasti, yang walaupun dipengaruhi rangsang sentuhan (tigmonasti), sebagai contoh, gerakan tigmonasti daun putri malu tidak peduli darimana arah datangnya sentuhan.
·         Tanaman ini juga menguncup saat matahari terbenam dan merekah kembali setelah matahari terbit.
·         Tanaman putri malu menutup daunnya untuk melindungi diri dari hewan pemakan tumbuhan (herbivora) yang ingin memakannya. Warna daun bagian bawah tanaman putri malu berwarna lebih pucat, dengan menunjukkan warna yang pucat, hewan yang tadinya ingin memakan tumbuhan ini akan berpikir bahwa tumbuhan tersebut telah layu dan menjadi tidak berminat lagi untuk memakannya.

Tumbuhan Kangkung












Ciri khusus tumbuhan kangkung adalah batangnya berongga yang berfungsi untuk mengapung di air, menyimpan udara, dan bernafas. Dengan mengapung di air, kangkung dapat memperoleh cahaya matahari lebih banyak.

URUTAN TATA UPACARA ADAT PENGANTIN JAWA / PENGANTIN ADAT JAWA

UPACARA ADAT PENGANTIN JAWA Tahap 1 (Prosesi Pembicaraan) a. Congkog Seorang perwakilan diutus untuk menanyakan dan mencari inf...